Istraživanje CCI: Za 22 godine u BiH investirano samo 12,9 milijardi


Nepovoljna politička situacija, poreska opterećenja, spora administracija glavna su tri razloga zbog kojih strani investitori zaobilaze Bosnu i Hercegovinu, tvrde ekonomisti.

Prema podacima Centralne banke BiH, od 1994. do 2016. godine, u BiH je investirano 12,9 milijardi KM. Najviše investicija je bilo u oblasti trgovine, zatim bankarskih djelatnosti, duvanske industrije.

Najviše investicija dolazi iz Austrije, zatim Hrvatske i Srbije.

Prema najnovijem istraživanju Centara civilnih inicijativa (CCI), u posljednje dvije godine zabilježen je pad investicija u BiH, prvo na 2,1 odsto u 2015. godini, a onda na 1,8 odsto u prethodnoj godini ili 536 miliona KM.

Mnogo veće investicije bilježe zemlje u regionu.

“Ako posmatramo period od 2012. do 2016. godine, udio direktnih stranih ulaganja (FDI) u bruto domaćem proizvodu (BDP) BiH, kreće se od 1,53 do 2,98 odsto BDP-a. U Srbiji strane investicije učestvuju sa 5,2 odsto BDP-a, u Hrvatskoj 3,2 odsto, te u Sloveniji sa 2,4 odsto. Vidljivo je da Srbija ima dva i po puta viši BDP (78 milijardi KM), Slovenija sa dosta manjim brojem stanovnika ima gotovo tri puta viši (88 milijardi KM), a Hrvatska gotovo četiri puta viši (104 milijarde KM) BDP od BiH”, stoji u izvještaju CCI.

Kada se posmatraju direktna strana ulaganja, ona su prethodne godine iznosila tek 536 miliona KM u BiH, dok su u Srbiji iznosila preko četiri milijarde KM, u Sloveniji 2,1 milijardu KM, a u Hrvatskoj 770 miliona KM.

Kada se ove cifre iskažu u vrijednosti po glavi stanovnika, u BiH iznose tek 152 KM, dok je u zemljama regije taj iznos značajno viši: Srbija 564 KM, Hrvatska 770 KM i Slovenija 1.040 KM investicija po glavi stanovnika.

Predrag Duduković, ekonomski analitičar, član Udruženja ekonomista RS (SWOT), kaže da sve manje investicije pokazuju kakva je situacija u BiH, te da nije atraktivna za inostrana ulaganja.

“Ono što je bilo interesantno i u šta se moglo ulagati, to je već urađeno. Sad je vrijeme za investicije koje bi u suštini trebalo da krenu ispočetka, od izgradnje pogona i pokretanja neke posebne aktivnosti, no za to treba pozitivno poslovan ambijent”, priča Duduković.

Naglašava da se o nepovoljnoj poslovnoj situaciji već godinama priča, ali da očigledno ne dolazi do onih koji bi trebalo da kreiraju poslovnu politiku u BiH.

“Kod nas je trenutno politička situacija vrlo loša, uvijek su prisutni nekakva previranja i tenzije, a strani investitori ne žele da ulažu na mjesta gdje je ona nestabilna. Takođe, ima veoma mnogo troškova poslovanja u vezi s poreskim i parafiskalnim (neporeskim) opterećenjima, što otežava rad privrednih subjekata”, smatra Duduković, dodajući da je ogroman problem i s administracijom, koja sporo obavlja svoj posao, kao i prisustvo administrativnih barijera prilikom poslovanja koje bi trebalo srušiti.

Kako navode iz CCI-ja, direktna strana ulaganja imaju pozitivan efekat na razvoj privrede i društva zemlje u koju stižu ulaganja – direktno, u finansijskom smislu, ili indirektno, u smislu novih ideja, tehnologija i znanja.

Kažu da priliv stranih investicija mora postati jedan od prioritetnih ciljeva u BiH, pri čemu su vladavina zakona, umanjivanje korupcije, poresko rasterećenje, te povoljniji ambijent za poslovanje nužni preduslovi.

Komentari