24. 10. 2020.
Zaduženost po stanovniku  1.539 KM

Zaduženost po stanovniku 1.539 KM

GEA: Povećanjem PDV kompenzovati poreska rasterećenja

Gubitak javnih prihoda u BiH, usljed neophodnih poreskih rasterećenja rada, mogao bi se nadoknaditi povećanjem indirektnih poreza, tako da ukupno opterećenje ostane isto ili bude smanjeno, pa bi se i u Republici Srpskoj mogao uvesti neoporezivi dio dohotka od 300 KM mjesečno, smatraju u Centru za istraživanja i studije GEA Banjaluka.
Prema kalkulacijama studije Centra “Kako do nižeg oporezivanja rada bez štete za javne fondove?”, na osnovu podataka iz prethodne godine, povećanje stope poreza na dodatu vrijednost za samo jedan procentni poen stvorilo bi do 186 miliona KM dodatnih prihoda na nivou BiH.

Na taj način, u Federaciji BiH bilo bi moguće smanjiti stopu poreza na dohodak na pet odsto, a u Republici Srpskoj uvesti neoporezivi dio dohotka od 300 KM mjesečno i dodatne poreske olakšice.

U GEA centru navode da bi, ako se ova reforma usmjeri samo na rasterećenje rada jedne trećine ukupnog broja zaposlenih sa najnižim platama, bilo moguće smanjiti njihovo poresko opterećenje rada, odnosno “poreski klin” za više od devet procentnih poena.

To bi, dodaju, stvorilo mogućnost za uvećanje njihove neto plate za oko 16 odsto, a da troškovi rada za poslodavce ostanu isti.

GEA centar predlaže ozbiljno razmatranje smanjenja poreza i doprinosa na dohodak iznad prihodovno neutralnog nivoa, što bi bilo moguće kada bi se jedan dio sredstava za ovu reformu obezbijedio kroz fiskalne uštede, za koje smatraju da postoji prostor u entitetskim budžetima.

U ovom centru pozdravljaju najavu Vlade Republike Srpske o uvođenju neoporezivog dijela dohotka od 200 KM, ali smatraju da ta mjera nije dovoljna s obzirom na makroekonomska dešavanja, stanje na tržištu rada i mjere koje preduzimaju zemlje iz EU i regiona.

Ovom mjerom se prosječan “poreski klin” smanjuje za 1,5 procentni poen na 38,2 odsto, što, kako navode, nije pretjerano veliki pomak.

Zemlje zapadnog Balkana, ali i čitave Evrope, imaju tradicionalno visoko poresko opterećenje rada, što se pokazalo posebno negativno u posljednjem kriznom periodu, kada se rasplamsao problem nezaposlenosti.

Opterećenje rada porezima i doprinosima u BiH se kreće oko 40 odsto, što znači da od 100 KM koje poslodavac isplati za jednog registrovanog radnika samo 60 KM stiže u ruke tom radniku.

U Republici Srpskoj “poreski klin” za prosječnu platu iznosi 39,7 odsto, dok je u Federaciji BiH 43,8 procenata, tako da BiH o ovom pitanju zauzima posljednje mjesto u regionu.

Prosječan “poreski klin” u zemljama EU iznosi 39,9 odsto, u čemu prednjače Belgija sa 50,5 odsto i Mađarska sa 47,6 procenata.

Za razliku od EU, prosječan “poreski klin” u SAD iznosi 27,4 odsto, Izraelu 20,2, Koreji 19,8, Novom Zelandu 16,9, Meksiku 15,5 a Čileu samo sedam procenata, dok Švajcarska takođe ima nisku stopu od od 18,6 odsto.

U svom izvještaju za Evropski parlament, Evropska komisija je navela da poreska struktura ima veliki uticaj na ekonomski rast jedne zemlje i rangirala poreze na rad i dobit kao najštetnije. Pri tome su porezi na potrošnju ocijenjeni kao porezi koji imaju manji negativan efekat na rast, a porezi na nepokretnosti kao najmanje štetni.

Navodi se da bi “pomijeranje oporezivanja dalje od rada trebalo biti prioritet za većinu članica EU, sa ciljem stimulisanja potražnje za radom i stvoranja radnih mjesta”.

Evropska komisija sugeriše da bi povećanje poreza na potrošnju mogao biti način da se zamijene prihodi koji bi se izgubili kroz niže oporezivanje rada i konstatuje da su članice EU već počele ovo da rade najviše kroz povećanje stopa PDV-a i akciza.

Microsoft napušta Windows Defender
Microsoft napušta Windows Defender