27. 10. 2020.

Dogodilo se na današnji dan

1375. – Umro je italijanski pisac Đovani Bokačo, autor zbirke od sto novela – “Dekameron”, remek-djela italijanske proze. Iz tog djela, čija je osnovna poruka antiklerikalna, motive su uzimali Žan Molijer, Viljem Šekspir i Marin Držić. Napisao je i niz književnih djela u duhu tradicije srednjovjekovnog viteškog romana i više mitološko-alegorijskih radova, poput “Filostrata”, “Filokole”, “Fiametasa”, “Tezeida” i “LJubavnih vizija”. Napisao je i “Danteov život”. Njegovom smrću nestao je posljednji velikan iz florentinske trijade, koju su činili još Frančesko Petrarka i Dante Aligijeri.

1781. – Austrijski car Jozef Drugi ediktom “Patent o toleranciji” izjednačio je sve vjere u monarhiji, davši slobodu vjeroispovijesti i pripadnicima ostalih religija i omogućivši njihovo zapošljavanje u sve državne i javne službe, što je do tada bilo privilegija isključivo rimokatolika.

1804. – Rođen engleski državnik i pisac Bendžamin Dizraeli, osnivač i vođa konzervativaca, ranije torijevaca, dvaput premijer – 1868. i od 1874. do 1880. godine. Bio je jedan od glavnih protagonista ekspanzionističke politike Velike Britanije u drugoj polovini 19. vijeka. Započeo je osvajački rat protiv Bura 1877, ratovao je protiv Avganistana i stavio ga pod britanski protektorat, a osvojio je i Kipar 1878. godine. Bio je protivnik Rusije i Francuske, a podržavao je Austro-Ugarsku i Otomansko carstvo.

1817. – Guverner Laklan Mekvori formalno je prihvatio naziv Australija za britansku koloniju.

1842. – Rođen je ruski revolucionar i geograf plemićkog porijekla Petar Aleksejevič Kropotkin, teoretičar anarhizma i protivnik marksizma. Naučni rad je napustio 1871. i od tada je veći dio života proveo u zapadnoj Evropi, gdje je takođe proganjan. Dela: “Uzajamna pomoć”, “Velika Francuska revolucija”, “Zapisi revolucionara”.

1881. – U Beogradu je osnovano Društvo novinara Srbije, jedno od najstarijih u Evropi. U Beogradu su tada izlazila 22 lista i časopisa. Predsjednik prvog Upravnog odbora Društva bio je srpski pisac Laza Kostić, tada urednik “Srpske nezavisnosti”.

1892. – Rođena je engleska spisateljica Sisil Izabel Ferfild, poznata kao Rebeka Vest, koja je poslije boravka u Jugoslaviji 1937. i 1941. godine napisala opsežno putopisno-istorijsko djelo “Crno jagnje i sivi soko”. Junaci njenih djela su izuzetne ličnosti, koje se suprotstavljaju destruktivnim nagonima. Bavila se i novinarstvom i posebno su poznati njeni izvještaji s Nirnberškog procesa njemačkim i austrijskim ratnim zločincima poslije Drugog svjetskog rata. Ostala djela: romani “Vojnikov povratak”, “Sudija”, “Harijet Hjum”, “Opori glas”, “Trska koja misli”, studije o veleizdaji “Značenje izdaje”, “Voz baruta”.

1917. – Rođen je njemački pisac Hajnrih Teodor Bel, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1972. godine, majstor kratke priče i dočaravanja atmosfere, likova i situacija u nekoliko rečenica. Ogroman uspjeh njegovih djela /najprevođeniji je njemački pisac poslije Drugog svjetskog rata/ zasnovan je na kombinaciji aktuelnosti tema s tradicionalnim načinom pripovijedanja i psihološki uvjerljivim portretima “malih ljudi”, podesnim za identifikaciju. Djela: romani “I ne reče ni riječi”, “Kuća bez čuvara”, “Bilijar u pola deset”, “Mišljenja jednog klovna”, “Grupna slika s damom”, zbirke pripovijedaka “Putniče, naiđeš li u Spa…”, “Sabrano ćutanje doktora Murkea”, pripovijetke “Voz je bio tačan”, “Na kraju službenog puta”, “Izgubljena čast Katarine Blum”.

1918. – Rođen austrijski političar Kurt Valdhajm, koji je kao oficir vojske nacističke Njemačke počinio ratne zločine u Drugom svjetskom ratu u Jugoslaviji i Grčkoj, ali je ipak 1972. postao generalni sekretar UN i ostao na tom položaju do 1981. godine. To je dugo prikrivano, ali i kada je izbilo na vidjelo, izabran je 1985. za austrijskog predsjednika, zbog čega su mnoge zemlje bojkotovale susrete s Austrijom na najvišem nivou, izuzev Vatikana i pojedinih arapskih država.

1937. – U Holivudu je održana premijera filma Volta Diznija “Snježana i sedam patuljaka”, prvog cjelovečernjeg crtanog filma u filmskoj istoriji.

1940. – Umro je američki pisac Frensis Skot Ficdžerald, predstavnik “izgubljene generacije” i “doba džeza” poslije Prvog svjetskog rata. Slikao je mladu i dokonu novčanu aristokratiju, koja – osim u mladost i moć novca – ne vjeruje u druge vrijednosti, niti je zanimaju društvene grupe, izuzev povlašćenih. Djela: romani “Veliki Getsbi”, “Blaga je noć”, zbirka pjesama, eseja i bilježaka “Prskanje”, knjiga proze “Priče iz doba džeza”.

1945. – Umro je američki general Džordž Smit Paton, poslije saobraćajne nesreće u Njemačkoj, koji se u Drugom svjetskom ratu istakao kao energičan i vješt komandant oklopnih jedinica. Napisao je memoare “Rat kako sam ga ja vidio”.

1953. – Bivši iranski premijer Mohamed Mosadik, zbačen s vlasti u vojnom udaru u avgustu 1953, osuđen je na tri godine zatvora zbog navodnog pokušaja pobune protiv šaha Reze Pahlavija. Od 1944. je vodio borbu protiv stranih petrolejskih kompanija, ali je zbog otpora feudalaca na čelu sa šahom, koji je bio štićenik stranog kapitala, izgubio premijerski položaj.

1958. – General Šarl de Gol izabran je za prvog predsjednika Pete republike, dobivši novim ustavom ovlašćenja kakva do tada nije imao nijedan predsjednik Francuske.

1967. – Luis Vaškanski, prvi čovjek kome je presađeno tuđe srce, umro je u južnoafričkom gradu Kejptaun 18 dana poslije operacije.

1972. – Istočna i Zapadna Njemačka potpisale su ugovor o dobrosusjedskim odnosima i uspostavile diplomatske veze, formalno okončavši neprijateljstvo koje je trajalo više od dvije decenije.

1988. – Avion američke kompanije “Pan Am” na liniji London – Njujork eksplodirao je iznad škotskog mjesta Lokerbi, a u nesreći je poginulo svih 259 putnika u “boingu 747” i 11 ljudi na zemlji. Libija je kasnije optužena da je odgovorna za taj teroristički akt.

1989. – Predsjednik Rumunije Nikolae Čaušesku proglasio je vanredno stanje u zapadnoj regiji Timiš, nakon što su u Temišvaru dva dana prije toga izbile masovne demonstracije protiv njegovog diktatorskog režima. Nemiri su se ubrzo prenijeli u Bukurešt i cijelu zemlju, pa je poslije višednevnih demonstracija i sukoba, pošto je vojska stala na stranu pobunjenog naroda, svrgnut njegov režim. Poslije suđenja po hitnom postupku on je sa suprugom Elenom strijeljan u dvorištu jedne vojne kasarne u Trgovištu.

1993. – Predsjednik Rusije Boris Jeljcin raspustio je Ministarstvo bezbjednosti, nasljednika moćne tajne policije KGB, rekavši da je to učinio, jer je ono propustilo da ga blagovremeno upozori na opasan razvoj događaja i zato što te snage, koje su decenijama zastrašivale ruske građane, nije moguće reformisati.

2001. Predsjednik Argentine Fernando de la Rua podnio je ostavku,nakon žestokih sukoba demonstranata i policije u najvećim socijalnim nemirima u istoriji Argentine i nako što je peronistička opozicija odbila da mu da podršku.

.

Microsoft napušta Windows Defender
Microsoft napušta Windows Defender