26. 10. 2020.
Dogodilo se na današnji dan

Dogodilo se na današnji dan

Dogodilo se na današnji dan

1524. – Umro je portugalski moreplovac Vasko da Gama, koji je 1498. pronašao pomorski put u Indiju ploveći oko Afrike. Prilikom drugog putovanja u Indiju 1502. uspostavio je portugalsku kolonijalnu vlast, a tokom trećeg umro je u Indiji.

1798. – Rođen je poljski pisac Adam Mickijevič, najizrazitiji predstavnik poljskog romantizma. Njegov idilični ep “Pan Tadeuš” u kojem je dao viziju stare Poljske u nestajanju, smatra se najvećim dijelom poljskog romantizma.

1814. – SAD i Velika Britanija potpisale su mir u Gentu u Belgiji, okončavši rat započet 1812.

1818. – Rođen je engleski fizičar Džejms Preskot Džul. Odredio je toplotni ekvivalent eletrične struje (1843) i mehanički ekvivalent topline (1850) i time dao jedan od dokaza zakona o očuvanju energije. Po njemu je mjerna jedinica za energiju, rad i količinu toplote nazvana “džul” (J).

1838. – Pod pritiskom Rusije, Porte, i političkih protivnika u Srbiji knez Miloš Obrenović prihvatio je tzv. Turski ustav kojim je ograničena apsolutna kneževa vlast.

1863. – U Kalkuti je umro engleski pisac Vilijam Mejkpis Tekeri, jedan od najznačajnijih satiričara 19. vijeka, poznat po romanu “Vašar taštine”.

1863. – Rođen je Ljuba Davidović, jedan od prvaka Radikalne stranke Srbije. S Jašom Prodanovićem osnovao je 1901. Samostalnu radikalnu stranku, a od 1912. bio je na čelu te stranke. Bio je ministar prosvjete u vladi Nikole Pašića i jedna je od tvoraca Krfske deklaracije. Od 1919. predsjednik je novoformirane Demokratske stranke. Dva puta je bio premijer Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca 1919. i 1924.

1865. – U mjestu Pulaski u američkoj državi Tenesi osnovana je rasistička organizacija bijelaca Kju-Kluks-Klan.

1871. – Premijera Verdijeve opere “Aida” održana je u Kairu, mjestu gdje se i odigrava radnja drame.

1883. – Rođen srpski slikar Stojan Aralica, član Srpske akademije nauka i umjetnosti, majstor s izrazitim osjećanjem za boju. Poslije studija u Minhenu, Rimu i Parizu proputovao je Španiju, sjevernu Afriku i Italiju i dugo je živio u Parizu, a od 1948. u Beogradu. Najčešće je slikao predjele i mrtvu prirodu, u početku pod uticajem minhenske škole i pariske škole Andrea Lota, da bi potom izgradio stil na iskustvima postimpresionizma, stvarajući slike koje odlikuje naglašeno osjećanje za boju i prozračna atmosfera. U posljednjoj fazi se približio lirskoj apstrakciji.

1914. – Njemački avion bacio je jednu bombu na Dover u Prvom svjetskom ratu, što je bio prvi napad iz vazduha u istoriji Velike Britanije.

1922. – Rođena američka filmska glumica Lusi Džonson, poznata kao Ava Gardner, koja je nesvakidašnjom pojavom izmijenila tip filmske ljepotice i ostvarila niz uloga tajanstvenih i inteligentnih žena. Filmovi: “Ploveće pozorište”, “Snjegovi Kilimandžara”, “Sunce se ponovo rađa”, “Usamljena zvijezda”, “Naga Maja”, “Noć iguane”, “Pedeset pet dana u Pekingu”, “Sudija za vješanje”.

1942. – Na njemačkom eksperimentalnom poligonu u mjestu Peneminde izvršena je uspješna proba nove rakete zemlja-zemlja “FZG76”, kasnije poznate kao raketa “Fau 1” (V-1).

1951. – Proglašeno je Ujedinjeno kraljevstvo Libija s emiromel-Idrizom (Idris) kao suverenom. U septembru 1969. kralj Idriz je svrgnut u vojnom udaru pod vođstvom Moamera Gadafija, koji je potom proglasio republiku.

1982. – Umro francuski pisac Luj Aragon, najprije dadaista, potom nadrealista, koji se poslije kongresa revolucionarnih pisaca u Harkovu 1930. opredijelio za socrealizam. Komunističkoj partiji Francuske je pristupio 1927, učestvovao je u građanskom ratu u Španiji i u francuskom Pokretu otpora u Drugom svjetskom ratu. Djela: zbirke pjesama “Vatra radosti”, “Ura Ural”, “Elzine oči”, “Oči sjećanja”, “Elza”, romani “Seljak iz Pariza”, “Bazelska zvona”, “Gospodske četvrti”, “Orelijen”, “Sveta nedjelja”, “Komunisti”, “Blanša ili zaborav”, eseji “Komunistički čovjek”, “Sovjetska književnost”, “Za socijalistički realizam”, “Rasprava o stilu”, “O Stendalu”.

1991. – Mihail Gorbačov predao Borisu Jeljcinu komandu nad sovjetskim nuklearnim oružjem.

1992. – Predsjednik SAD Džordž Buš amnestirao bivšeg ministra odbrane Kaspara Vajbergera i još pet funkcionera umiješanih u skandal “Irangejt”.

1994. – Islamski teroristi prilikom otmice francuskog putničkog aviona u Alžiru ubili dvoje i uzeli za taoce 239 ljudi.

2008. – Umro je britanski nobelovac i jedan od najpoznatijihdramskih pisaca Harold Pinter, koji je bio poznat i kao oštar kritičar britanske i američke spoljne politike. Njegova najznačajnija djela su: “Nastojnik”, “Povratak”, “Ničija zemlja”, “Stara vremena” i “Rođendan”.

2009. – Rusija uspješno izvršila probno ispaljenje interkontinentalnog balističkog projektila “RS-20V”.

.

Microsoft napušta Windows Defender
Microsoft napušta Windows Defender