30. 10. 2020.
Dogodilo se na današnji dan

Dogodilo se na današnji dan

Dogodilo se na današnji dan

1836. – Španija je priznala nezavisnost Meksika, kojeg su španski konkvistadori osvojili 1526. razorivši državu Asteka.

1856. – Rodjen je američki državnik Vudro Vilson, predsjednik SAD od 1912. do 1920. Nakon bezuspješnih pokušaja da sondira teren za sklapanje mira izmedju Antante i Centralnih sila i podmorničkog rata u kojem su Nijemci potapali i američke brodove, pristupio je 1917. Antanti i uveo SAD u Prvi svjetski rat. Na osnovu njegovog plana od “14 tačaka”, Nijemci su 11. novembra 1918. potpisali primirje. Na njegovu inicijativu osnovana je Liga naroda, ali nije uspio da ubijedi Kongres da SAD pristupe toj medjunarodnoj organizaciji. Dobitnik je Nobelove nagrade za mir 1920.

1869. – Vilijem Sempl iz Ohaja prvi je patentirao žvakaću gumu.

1879. – U udesu putničkog voza na liniji Edinburg-Dandi u Škotskoj, koji se survao u rijeku kada je popustio most preko kojeg je prelazio, poginulo je 90 ljudi.

1895. – U pariskom restoranu “Gran kafe” braća Luj i Ogist Limijer organizovali su prvu filmsku projekciju. Prikazani su kratki filmovi o izlasku radnika iz fabrike, željezničkoj stanici s putnicima i vozom koji juri. Ovaj datum uzima se kao dan rođenja kinematografije.

1908. – U zemljotresu koji je razorio Mesinu, drugi po veličini grad na italijanskom ostrvu Siciliji, poginulo je više od 82.000 ljudi.

1923. – Umro je francuski inženjer Aleksandar Gistav Ajfel, graditelj kule u Parizu nazvane njegovim imenom. Bio je specijalista za čelične konstrukcije i mostove i među prvima je primjenio pneumatsku gradnju temelja velikih mostova.

1925. – Ruski pjesnik Sergej Jesenjin izvršio je samoubistvo. Bio je jedan od najpopularnijih pjesnika 20. vijeka čije su pjesničko djelo, a posebno stil života (“jesenjština”) imali značajan uticaj na rusku i evropsku omladinu (“Kafanska Moskva”, “Povratak u zavičaj”, “Ispovijest mangupa”, “Sovjetska Rusija).

1937. – Umro je francuski kompozitor Žozef Moris Ravel (JosephMaurice), koji je zajedno sa Foreom i Debisijem znatno doprinio preporodu francuske muzike i utemeljenju novije francuske škole na prelazu u XX vijek. Inspirisao se španskom muzikom i džezom (“Bolero”, “Dafne i Kloe”, “Sat Španije”).

1942. – Japanski avioni su u Drugom svjetskom ratu bombardovaliindijski grad Kalkutu.

1947. – U Egiptu je umro bivši italijanski kralj Vitorio EmanueleIII, posljednji monarh Italije (1900-46). Podržao je 1922. Musolinijevu fašističku vladu, 1936. se proglasio carem Etiopije, a 1939. kraljem Albanije. Abdicirao je poslije pobjede republikanaca na izborima 1946.

1959. – U Vinči kod Beograda pušten je u rad prvi nuklearnireaktor u Jugoslaviji.

1966. – Kina je izvršila petu nuklearnu probu.

1974. – U zemljotresu koji je razorio sela u pakistanskojplaniskoj oblasti Karakom, poginulo je oko 5.200 ljudi.

1989. – Bivši prvi sekretar Komunističke partije Aleksandar Dubček izabran je za predsjednika parlamenta Čehoslovačke, vrativši se nakon dvije decenije na političku scenu. Glavni inspirator i vodja “Praškog proljeća” smijenjen je nakon intervencije Varšavskog pakta u Čehoslovačkoj 1968.

1989. – Litvanija je postala prva država Sovjetskog Saveza ukojoj je uveden višepartijski politički sistem.

1992. – Inflacija u SR Jugoslaviji postigla je svjetski rekord -19.810,2 odsto za 1992. godinu.

2000. – Crnogorska vlada usvojila je Platformu za redefinisanjeodnosa Srbije i Crne Gore na osnovu koje bi te dve federalne jedinice SR Jugoslavije trebalo da postanu suverene i nezavisne države.

2001. – Evropska unija je objavila listu organizacija koje sesmatraju terorističkim, posebno navodeći radikalne baskijske separatiste, kao i grupe u Severnoj Irskoj i Srednjem Istoku.

2005. – Umro je istaknuti dramski umjetnik Stevo Žigon, koji jenajznačajnija glumačka ostvarenja postigao na sceni Jugoslovenskog dramskog pozorišta u Beogradu, kao i u brojnim ulogama na filmu, radiju i televiziji.

.

Microsoft napušta Windows Defender
Microsoft napušta Windows Defender