25. 01. 2021.
Karganović: Čavić nanio nepopravljivu štetu Srpskoj

Karganović: Čavić nanio nepopravljivu štetu Srpskoj

Karganović: Opsesija pojmom genocida i njegova banalizacija ne pomaže nikome

U BiH je na djelu banalizacija vrlo ozbiljnog pojma “genocid”, što dovodi do onemogućavanja bilo kakvog zajedničkog projekta ljudi i zajednica koje tu žive – smatra Stefan Karganović, predsjednik Nevladine organizacije “Istorijski projekat Srebrenica”. Taj proces već je počeo da bode oči velikom broju stranaca, koji se, inače, upinju da bošnjačke ekscentričnosti razmatraju iz ugla koji je po Bošnjake najpovoljniji.

Nedavni primjer je danski politikolog Kristijan Aksbo Nilsen /Christian Axboe Nielsen/, koji u zapaženom analitičkom tekstu u “Časopisu za istraživanje genocida” /Journal of Genocide Research/ ističe tezu da “kratkovida opsesija genocidom ne pomaže ni žrtvama, ni međunarodnoj krivičnoj pravdi, a rizikuje da zatamni umjesto da pomogne da se raščiste istorijski događaji”.

Šteta što pronicljivi komentar profesora Nilsena nije dopro ni do koga u Višegradu, gdje je opsesija o kojoj posmatrač iz Danske govori poprimila posebno agresivan i nerazuman vid – ocjenjuje Karganović u autorskom tekstu.

Na groblju “Stražište” u Višegradu podignut je spomenik Bošnjacima nastradalim u tom gradu u proteklom ratu, gdje im je uklesan status “žrtava genocida”. Gradske vlasti su se odlučno usprotivile ovakvoj samovoljnoj formulaciji teksta na spomeniku zato što nije utemeljena ni u jednom pravnom ili zakonskom aktu.

Ovaj incident je višeslojno znakovit. Na simboličan način to ukazuje na postojanje gotovo nepremostivog jaza između zajednica koje bi, prema preovlađujućoj fikciji “međunarodne zajednice”, trebalo da budu sastavni dijelovi jedinstvene, funkcionalne i harmonične evropske države.

Taj jaz se ispoljava u nesposobnosti djelovanja “za” nešto i u validiranju svakog poteza zlobnom procjenom štete koja se nanosi susjedu. U ovom slučaju, sredstvom genocidnog etiketiranja susjedu se nanosi moralna šteta – kleveću ga, ponižavaju i poništavaju pripisujući mu najgnusniji zločin.

Na takav način stvaraju se uslovi koji onemogućavaju redovno komuniciranje i koncipiranje bilo kakvog zajedničkog projekta koji bi sastavne dijelove zajednice objedinio u održivu cjelinu.

Pod takvim okolnostima insistiranje na izgradnji integralne države je čisto licemjerje. To nije poziv na jedinstvo nego na izbor između potčinjavanja i iseljenja – upozorava Stefan Karganaović.

Besmisleni incident u Višegradu služi kao opomena i svijetu i BiH o tome sa kakvim se nemogućnostima suočava svako ko želi da na ovim prostorima “sklepa” nešto nalik na funkcionalnu cjelinu.

Incident je besmislen ne zato što bi se moglo prigovoriti podizanju spomenika žrtvama jednog besmislenog uzajamnog krvoprolića, nego zato što najslikovitije odražava princip “uvrnutosti” koji suvereno vlada na ovom ukletom terenu.

Čak i sasvim legitiman poduhvat, kao što je izražavanje pijeteta prema vlastitim žrtvama, mora se delegitimisati i obesmisliti političkom instrumentalizacijom da bi u očima sopstvene zajednice izgledao legitiman.

Spomenik podignut ljudima koji su u nedavnom ratu pod raznim okolnostima, ali sigurno najvećim delom sasvim nedužno, bili lišeni života, u nemogućoj BiH više ne može da bude samo to, i ništa više.

Da bi u nefunkcionalnoj državi bio “funkcionalan” čak i nadgrobni spomenik se mora iskoristiti za neumorno vođenje političkog rata i punjenje akumulatora mržnje za sljedeći pokolj, poslije kog će nastati novi spomenici, sa serijom novih uvredljivih i provokativnih poruka – ocjenjuje Karganović.

O tome šta se – u smislu pravne kvalifikacije – dogodilo u Višegradu, u odsustvu pravosnažne presude nekog kredibilnog suda – moglo bi se raspravljati, kao što bi se sa istog stanovišta moglo raspravljati i o Srebrenici, bez obzira na postojanje simulakruma presuda u tom slučaju.

Operativno pitanje i dalje glasi: kako uspostaviti ravnopravniji odnos i podstaći na stvaranje civilizovanije atmosfere u komemorisanju žrtava? Kako kulturno parirati agresivnom i prostačkom insistiranju, čak ne više ni na podjeli žrtava na one prvog i drugog reda, nego na potpunom poništavanju svakog nevinog stradanja van predjela sopstvene, usko definisane grupe?

Jer, čak ni podjela na privilegovane i drugorazredne žrtve ostrašćene mrzitelje ne bi zadovoljila niti im pada na pamet, pošto bi to predstavljalo implicitno priznanje da su i osobe različite veroispovijesti ili drugačijeg nacionalnog izjašnjavanja takođe stradale – zaključuje Karganović.

Microsoft napušta Windows Defender
Microsoft napušta Windows Defender