16. 01. 2021.
Priča o strašnoj sudbini ruskih planinara: Misterija smrti Djatlovljeve grupe

Priča o strašnoj sudbini ruskih planinara: Misterija smrti Djatlovljeve grupe

Priča o strašnoj sudbini ruskih planinara: Misterija smrti Djatlovljeve grupe

Njihova smrt nikada nije razjašnjena. Poslije otvaranja dokumenata starog predmeta tokom 1990-ih, misterija se samo još više produbila.

Najprije su pronašli petoro turista. Jurij Dorošenko i Jurij Krivoniščenko su samo u donjem vešu ležali pored kedrovog drveta, na padini ispod napuštenog šatora, od koga su bili udaljeni pola kilometra. Igor Djatlov, vođa grupe turista, bio je obučen, ali bez obuće i u rasparenim čarapama – sa vunenom čarapom na desnoj i pamučnom na lijevoj nozi. Ležao je 300 m od kedra uzbrdo na putu prema šatoru, sa licem u snijegu, prigrlivši brezu. Glavom je bio okrenut u pravcu šatora. Još 300 m dalje na uzbrdici ležala je Zina Kolmogorova. I ona je bila bez obuće, i glava joj je bila okrenuta prema šatoru. Dalje na uzbrdici, 180 m od Zine, ležao je Rustem Slobodin sa probijenom lobanjom. Na desnoj nozi mu je bila valjenka sa četiri čarape, a lijeva noga mu je bila bosa.

Ostali su pronađeni znatno kasnije, krajem proljeća, tj. kroz dva mjeseca. Ljudmila Dubinjina je bila pored izvora, na koljenima, licem okrenuta prema izvoru, a pored nje su ležali zagrljeni Semjon Zolotarjov i Aleksandar Kolevatov, dok je Nikolaj Tibo-Brinjol ležao u vodi. Zolotarjov je bio bez očiju, Dubinjina bez očiju i jezika. Još se govorilo o čudnoj boji kože poginulih: crvenkastoj ili narandžastoj.

To je bio Sovjetski Savez, 1959. godina. Novine nisu pisale o takvim stvarima. Nisu ni postojale riječi kojima bi se o nečemu takvom moglo pisati. Doduše, ljudi toga doba nisu ni navikli da iz štampe saznaju šta se zaista dešava. Sovjetskim građanima je medije zamjenjivao sistem glasina i gradskih legendi, koji se popularno nazivao „sarafanski radio“. Na sahranu učesnika pohoda okupio se cijeli Sverdlovsk (tako se tada zvao Jekaterinburg).

Previše misterioznih i strašnih detalja

Ono što je svima moralo pasti u oči jeste da su okolnosti njihove smrti bile pretjerano čudne. Iz izvještaja istražnih organa – koji su kasnije postali dostupni – bilo je jasno da nije bilo nikakvih jasnih tragova stranih lica ili životinja. Mnogo pitanja je ostalo bez odgovora. Zašto bi mladi, zdravi ljudi koji su znali gdje je šator i sve što im treba da prežive gledali u njega kroz noć ostajući polugoli u snijegu do smrzavanja? U izvještajima je pisalo da su svi imali velika unutrašnja krvarenja – koja su ih možda onemogućila da se kreću. Neki su imali i slomljena rebra. Jedan od članova grupe je imao smrskane kosti lobanje bez ikakvih spoljnih povreda. Zašto su istrčali polugoli iz šatora u surovu sjevernouralsku zimsku noć? U izvještajima je pisalo i da je na njihovim licima, okrenutim ka šatoru, bio ostao izraz neopisivog straha. Šta su vidjeli? Da li je nešto došlo u njihov šator? Takođe, oni nisu prosto istrčali iz šatora, kroz vrata. Oni su prorezali rupu na njegovom krilu i kroz nju izletjeli napolje. Pojavila se i verzija izvještaja po kojima su njihova tijela i odjeća bili radioaktivni. Neki su imali i velike opekotine… I to nije kraj. Jedna grupa, koja je najdalje pobjegla od šatora, napravila je ležaj u snijegu od grana četinara – ali svejedno nisu nađeni u njemu nego nekoliko metara dalje, smrznuti. Sve to, ipak, ne objašnjava najbizarniji detalj: šta se desilo sa njihovim očima i jezicima?

Priče o stravičnoj smrti turista kolale su decenijama prije nego što će se pojaviti prvi forumi na ruskom Internetu, posvećeni pogibiji grupe. Vremenom su te priče poprimale sve više izmišljenih i realnih detalja, prenosile su se od usta do usta, iz generacije u generaciju. Pedesetih godina se u Rusiji tek rađao masovni turizam, i on se tada nije asocirao sa fotografisanjem ispred kulturnoistorijskih spomenika, nego sa romantičnim pohodima u neistražene krajeve velike zemlje, sa rančevima, šatorima i pjesmama uz gitaru. Sudbina Djatlovljeve grupe za nekoliko generacija turista je predstavljala prvi mit o kome je bilo tako zanimljivo i tako strašno raspravljati noću pored logorske vatre za vrijeme predaha. Prevoj na čijoj padini su poginuli turisti dobio je ime po Igoru Djatlovu. Sada tamo stoji spomen-obilježje. Postavili su ga neki entuzijasti.

Devedesetih godina, poslije raspada SSSR-a, isljednik Lav Ivanov dao je nekoliko intervjua. Upravo on je tada, 1959, zatvorio slučaj ovakvom formulacijom: „Uzrok njihove smrti bila je stihijna sila koju ljudi nisu bili u stanju da savladaju“. U intervjuima je on jasno nagovijestio da je ta „stihijna sila“ bila vezana za nekakvu paranormalnu pojavu: NLO, „snježni čovjek“ ili nešto u tom stilu.
Očigledno je arhiv isljednika Ivanova bio glavni izvor dokumentovanih svjedočanstava vezanih za događaj sa Djatlovljevom grupom. Članovi grupe su tokom pohoda sve vrijeme vodili dnevnike i neprekidno su se fotografisali. Sve fotografije su bile priložene uz predmet. Postepeno je taj foto-arhiv u cjelini postao dostupan javnosti. Veseli izrazi lica, staromodna odijela i upečatljivi pejzaži Sjevernog Urala: planine i snijeg, snijeg, snijeg… Nije bilo zvanične verzije pogibije turista, i očigledno je da je nikada neće ni biti. Pa ipak, kao i u svakom zagonetnom događaju, postoje skeptici koji su ubijeđeni da ništa tu nije zagonetno, i to ubjeđenje im, izgleda, pričinjava zadovoljstvo. Sjever, snijeg, zima… Pa da: snijeg im je došao glave. Ili ih je zasula lavina, ili je snijeg toliko padao, da im je zatrpao šator, tako da su oni u panici i strahu polunagi pobjegli iz šatora i onda umrli na mrazu.

A šta ako ipak nije snijeg? Sjeverni Ural je hladno i nenaseljeno područje, niko ga ne poznaje u dovoljnoj mjeri i podjednako je vjerovatno da se tu mogao nalaziti logor Gulaga, ili tajna nuklearna fabrika, ili poligon za testiranje tajnog oružja, ili je to jednostavno nekakvo začarano mjesto. Predstavnici autohtonog sjevernog naroda Mansi, koji su u ovim krajevima živjeli daleko prije nego što su došli Rusi, nazivali su prevoj planinom Devetoro mrtvih. U Djatlovljevoj grupi je bilo upravo devetoro turista. Zadatak sa ogromnim brojem polaznih podataka i bez tačnog konačnog rješenja predstavlja idealnu priču za klasičan horor film.

Povrh svega, na ovu temu su se vodile nevjerovatno duge i žestoke diskusije na internet-forumima, najprije na lokalnim, uralskim, a zatim i na moskovskim. Pravljene su multimedijalne prezentacije (fotografije iz arhiva grupe sa zloslutnom elektronskom muzikom u pozadini), popularni pisci detektivskih priča pisali su članke, a raznorazni entuzijasti su godinama proučavali taj pohod sa svim njegovim detaljima i pisali o tome knjige. „Djatlovmanija“ je jedan od najznačajnijih fenomena ruskog Interneta.

Trjeler za film Renija Harlina o ovom slučaju:

(Ruska reč)

Microsoft napušta Windows Defender
Microsoft napušta Windows Defender