30. 07. 2021.
Dogodilo se na današnji dan

Dogodilo se na današnji dan

Dogodilo se na današnji dan

1512 – Umro je italijanski moreplovac Amerigo Vespuči. Prema latinskoj verziji njegovog imena (Americus), njemački kartograf Martin Valdzemiler (Waldsemueller) nazvao je Novi svijet Amerika (America), premda je novi kontinent 1492. otkrio Kristofer Kolumbo. Vespuči je u Novi svijet putovao 1499. kao član španske ekspedicije, a 1501. i 1502. je predvodio portugalsku ekspediciju.

1784 – Iz njujorške luke je isplovio prvi američki trgovački brod za Kinu “Kineska carica”. U Kinu je stigao 28. avgusta.

1788 – Rođen je njemački filozof Artur Šopenhauer (Arthur Schopenhauer), čije je djelo postalo cijenjeno pred kraj njegovog života i poslije smrti (1860). Njegova duboko pesimistična filozofija našla je sljedbenike u generaciji razočaranoj neuspjehom nacionalnih pokreta 1848., a u filozofiji i književnosti imala je odraza u djelima Fridriha Ničea (Friedrich Nietzsche) i Tomasa Mana (Thomas Mann) “Svijet kao volja i predstava”, “Pararega i paralipomena”).

1819 – SAD su preuzele Floridu od Španije, prema sporazumu koji su potpisali američki državni sekretar Džon Kvinsi Adams (John Quincy) i španski ministar Don Luis de Onis.

1826 – Rođen je srpski političar i novinar Svetozar Miletić, vođa Srba u Vojvodini u borbi za nacionalna prava u Austro-Ugarskoj. Bio je učesnik Majske skupštine 1848, gradonačelnik Novog Sada 1861. i predvodnik liberalne struje na Blagoveštanskom saboru. Osnivač je “Srpske narodne slobodoumne stranke” (1869) i tvorac njenog Bečkerečkog programa. Pokrenuo je čuveni list “Zastava”, vodeće glasilo vojvođanskih Srba.

Svetozar_Miletic1
Svetozar Miletić

1828 – Mirom u Turkmančaiju poražena Persija ustupila je Rusiji dio Jermenije, uključujući glavni grad Jerevan.

1848 – U Parizu je izbila revolucija izazvana privrednom krizom. Pod pritiskom pobunjenika, kralj Luj Filip (Louis Philippe) je abdicirao i 24. februara je proglašena Druga republika, koja je opstala do decembra 1852., kada se Šarl Luj Napoleon (Charles Louis) proglasio za cara Napoleona III.

1862 – Tokom Američkog građanskog rata Džeferson Dejvis (Jefferson Davis) proglašen je za predsjednika Konfederacije Država Amerike (otcijepljene južne države).

1882 – Knez Milan Obrenović proglasio je Srbiju kraljevinom i sebe kraljem. Knez je postao 1868. poslije ubistva njegovog oca kneza Mihaila, a vlast je preuzeo od namjesnika kad je 1872. postao punoljetan.

Milan-Obrenovic-v
Milan Obrenović

1900 – Rođen je španski filmski režiser Luis Bunjuel (Bunuel), jedan od najvećih stvaralaca u svjetskoj kinematografiji. Snimio je 32 filma, a “Andaluzijski pas” iz 1928. i “Zlatno doba” iz 1930. postali su obrazac nadrealističkog poetskog filma.

1913 – U vojnoj pobuni u Meksiku ubijeni su meksički revolucionar i predsjednik (1911-13) Francisko Madera (Francisco) i potpredsjednik Pino Suares (Suarez).

1935 – Rođen je Danilo Kiš, jedan od najznačajnijih srpskih pisaca druge polovine 20. vijeka i jedna od najmarkantnijih ličnosti u književnim krugovima 60-ih i 70-ih godina. Bio je dramaturg pozorišta “Atelje 212” u Beogradu i lektor u Strazburu, Bordou i Lilu (“Mansarda”, “Bašta, pepeo”, “Peščanik”, “Grobnica za Borisa Davidoviča”, “Enciklopedija mrtvih”, “Čas anatomije”).

danilo kis
Danilo Kiš

1966 – Premijer Ugande Milton Obote preuzeo je svu vlast u zemlji i naredio da se uhapsi pet ministara.

1967 – Napadom na sjevernovijetnamske trupe sjeverno od Sajgona, američke i južnovijetnamske snage počele su najveću zajedničku operaciju u Vijetnamskom ratu.

1979 – Karipsko ostrvo Santa Lusija steklo je poslije 165 godina britanske uprave punu nezavisnost i postalo 40. članica Komonvelta. 1980 – Izraelska vlada pustila je u opticaj novu nacionalnu valutu šekel, koji je zamijenio izraelsku funtu.

1987 – Umro je američki slikar, novinar, filmski režiser i producent Endi Vorhol (Andy Warhol), jedan od najznačajnijih predstavnika pop-art slikarstva.

1993. – Sahranjeno 38 Srba – žrtava zločina muslimanske vojske, čiji su leševi otkriveni na području Kamenice u blizini Zvornika. Leševi su teško identifikovani, jer su žrtve masakrirane.

2002 – U sukobu s vladinim snagama ubijen je Jonas Savimbi, lider angolskog pokreta UNITA, koji se više od 30 godina bori za vlast u Angoli.

2004 – Britanac Ričard Mej, predsjednik sudskog veća Haškog tribunala u procesu protiv bivšeg jugoslovenskog predsednika Slobodana Miloševića, podnio je ostavku iz zdravstvenih razloga. Nekoliko mjeseci kasnije (1. jula) sudija Mej je preminuo.

2005 – U zemljotresu koji je pogodio jugoistočnu iransku provinsiju Kerman, poginulo je 612 osoba, a nekoliko izolovanih planinskih sela je uništeno.

.

Microsoft napušta Windows Defender
Microsoft napušta Windows Defender