03. 12. 2021.
Na današnji dan rođen Ivo Andrić

Na današnji dan rođen Ivo Andrić

Na današnji dan rođen Ivo Andrić

Djetinjstvo provodi u Višegradu, gdje je završio osnovnu školu. Godine 1903. upisuje sarajevsku Veliku gimnaziju (od koje su 1922. godine nastale današnje Prva i Druga gimnazija), a studij slavenske književnosti i istorije pohađa na filozofskim fakultetima u Zagrebu, Beču, Krakovu te Gracu u kojem 1924. godine brani i doktorsku disertaciju na temu Razvoj duhovnog života u Bosni pod utiecajem turske vladavine.

Ivo Andrić je jedini stvaralac sa ovih prostora koji je dobio Nobelovu nagradu za književnost. Bio je književnik svjetskog glasa, najbolji poznavalac Balkana i karaktera naroda sa ovih prostora. Pisao je da ‘dođu tako ponekad vremena kada pamet zaćuti, budala progovori, a fukara se obogati’.

Ivo Andrić je upamćen kao pisac i jedini srpski nobelovac, ali i kao diplomata koji je odbio nacističku ponudu da se spasi od rata u svojoj zemlji.

Bio je diplomata Kraljevine Jugoslavije u Njemačkoj na početku Drugog svjetskog rata, a akreditive je predao tadašnjem kancelaru Rajha Adolfu Hitleru.

Na predlog nacističkih vlasti da ode u Švajcarsku. Odreagova je oštro i patriotski se oslučio za povratak u svoju zemlju, u kojoj je rat tek počinjao.

Govorio da je Srbin, da cijeli život pokušava da shvati mentalitet zemlje gdje su „sve Drine krive” i gdje se nikada neće ispraviti, ali i da će na kraju sve biti dobro i da je u tome naša nada.

Nekoliko godina svog života, pred Prvi svjetski rat proveo je u zatvoru. Opsivali su ga kao tihog, mirnog, povučenog, da piše kristalno jasno i živopisno i da se njegovi likovi, koliko god prostorno vezani, uzdižu do opštih, životnih istina koje su univerzalne i koje svako može da prepozna.

U stanu u centru Beograda u kome je nekada živio Ivo Andrić vrijeme je stalo negdje sredinom sedamdesetih godina kada je iz njega pisac posljednji put otišao.

Na mjestu koje je danas muzej, još uvijek stoje njegove lične stvari, diplomatski pasoši, zabilješke i rukopisi, a tu je i toliko pominjana i cijenjena Nobelova nagrada. Novac je odavno potrošen – poklonjen bibliotekama širom Andrićeve rodne Bosne i Hercegovine. Jer, on je uvijek bio široke ruke.

Skroman, pametan i učen, kakvog ga savremenici opisuju, Andrić je vjerovao u ideju ujedinjenja svih južnoslovenskih naroda u jedinstvenu zemlju. Doživio je da vidi najbolje dane te države i bio njen diplomatski predstavnik širom svijeta.

Kada je 1941. godine Drugi svetski rat stigao i do Kraljevine Jugoslavije, Ivo Andrić je, kao već poznat pisac, bio ambasador u Berlinu. Prilikom napuštanja ovog grada njemačke vlasti su mu ponudile da mu organizuju put do neutralne Švajcarske. Andrić ih je odbio i vratio se u Beograd.

U narednih pet godina živio je povučeno kao podstanar. Potpuno se izolovavši od užasa spoljnog sveta, izbegavajući da se svrsta na jednu ili drugu stranu, Andrić u ovom periodu odbija da objavljuje. Tada, u tišini svoje sobice, piše svoje najznačajnije romane koji će biti objavljeni odmah po okončanju rata – „Travnička hronika”, „Na Drini ćuprija” i „Gospođica”.

„Za epsku snagu” kojom je „oblikovao motive i sudbine iz istorije svoje zemlje” Ivo Andrić je 1961. godine dobio Nobelovu nagradu za književnost.

Ivo Andrić je rođen u Travniku i Bosna je cijelog života bila njegova velika ljubav i beskrajna inspiracija. Najveći dio života proveo je u Beogradu, a svoja djela pisao na ćirilici.

https://www.youtube.com/watch?v=ynoIEGvupFs
(agencije)

Microsoft napušta Windows Defender
Microsoft napušta Windows Defender