I melatonin se bolje luči u mraku
Izlaganje jakom svjetlu tokom noćnih sati može značajno da poveća rizik od srčane insuficijencije i srčanog udara, otkrili su istraživači nakon ispitivanja 13 miliona sati podataka o izloženosti svjetlu. Efekat je bio najizraženiji kod mlađih odraslih osoba.
Prethodna istraživanja nagoveštavala su da spavanje u umjereno osvetljenoj prostoriji može da šteti zdravlju srca, a sada su istraživači sa Univerziteta Flinders u Australiji sproveli najveću studiju u kojoj su se bavili uticajem spavanja sa upaljenim svjetlom na kardiovaskularni sistem.
Žene i mlađi odrasli posebno osjetljivi na svjetlosno zagađenje noću
U svom radu pratili su 88.905 ljudi starijih od 40 godina tokom 9,5 godina. Svi učesnici bili su dio UK Biobank projekta, ogromne baze medicinskih podataka pola miliona dobrovoljaca. Ispitanici su nosili senzore na ručnom zglobu kako bi se pratila količina svjetlosti kojoj su bili izloženi svakog dana.
Nakon analize više od 13 miliona sati podataka o izloženosti svjetlu, poređenjem sa medicinskom dokumentacijom i prilagođavanjem faktora koji utiču na zdravlje srca poput fizičke aktivnosti, ishrane i genetike, istraživači su otkrili da su oni koji su bili izloženi najjačem svjetlu tokom noćnih sati od 00:30 do 6 ujutru imali 56 odsto veće šanse za srčanu insuficijenciju i 47 odsto veće izglede za srčani udar u poređenju sa onima koji su bili najmanje izloženi svjetlu.
“Ovo je prva velika studija koja pokazuje da samo izlaganje svjetlu noću predstavlja snažan i nezavisan faktor rizika za bolesti srca. Poremećaj unutrašnjeg cirkadijalnog sata, sa svakim novim izlaganjem jakom svjetlu noću u vrijeme kada bi trebalo da bude mračno, povećava rizik od razvoja ozbiljnih srčanih problema”, kaže Danijel Vindrejd, glavni autor studije koja je krajem oktobra objavljena u naučnom časopisu Jama Network.
Da bi klasifikovali izloženost svjetlu, istraživači su podelili učesnike u percentile na osnovu nivoa osvjetljenosti izmerenih u luksima, standardnoj jedinici za intenzitet svjetla.
Na primjer, tamno noćno nebo ima manje od 0,01 luksa, prostorija sa malom lampom oko 5 luksa, a vrlo dobro osvjetljena prostorija može da prelazi 100 luksa.
Oni koji su imali srednju noćnu izloženost svjetlu od 0,62 luksa svrstani su u donjih 50 procenata. Učesnici sa srednjom izloženošću od 105,3 luksa dospjeli su u grupi od 91 do 100 percentil i imali najlošije ishode po zdravlje srca.
Studija je otkrila i jaču povezanost između noćne izloženosti svjetlu i kardiovaskularnog oštećenja kod mlađih članova grupe, kao i kod žena.
“Žene mogu biti osjetljivije na efekat svjetla koje remeti njihov unutrašnji sat, što podržava i ranije nalaze istraživanja. Zapravo, žene koje su bile izložene visokim nivoima svjetla noću imale su sličan rizik od srčane insuficijencije kao muškarci, što je neuobičajeno, jer žene obično imaju određenu prirodnu zaštitu od srčanih bolesti”, kaže viši koautor Šon Kejn.
Izloženost svjetlu tokom dana čuva srce
Zanimljivo je da su istraživači otkrili i da su oni koji provode najviše vremena na jakom svjetlu tokom dana imali zaštitne koristi za svoj kardiovaskularni sistem. Prije nego što su prilagodili rezultate prema životnim navikama, vidjeli su da je izloženost jakom dnevnom svjetlu smanjila rizik od koronarne bolesti srca za 13 odsto, srčane insuficijencije za 28 odsto i moždanog udara za 27 odsto. Nakon što su u obzir uzeli faktore poput fizičke aktivnosti, efekti su se malo ublažili, jer, na primjer, aktivniji ljudi provode više vremena napolju.
Ipak, studija podržava ranija istraživanja naučnika sa Univerziteta Flinders, u kojima je utvrđeno da su ljudi koji su bili najviše izloženi svjetlu tokom dana imali 17 do 34 odsto manji rizik od smrti, dok su oni koji su imali najviši nivo izloženosti svjetlu noću imali 21 do 34 odsto veći rizik.
Ovo se uklapa i sa još jednom studijom istog univerziteta koja je pokazala da izloženost svjetlu kasno noću može da poveća rizik od dijabetesa tipa 2 za čak 67 odsto.
Istraživači sada pozivaju na dalje ispitivanje i formiranje smernica o korišćenju i nivou svjetla noću u domovima, bolnicama i gradovima, kako bi se što više smanjio uticaj na kardiovaskularni sistem.
“Moramo ozbiljno shvatiti naše unutrašnje biološke satove. Zaštita naših prirodnih ritmova spavanja mogla bi biti snažan način borbe protiv srčanih bolesti”, zaključuje profesor Kejn.
