Pomračenje Sunca oduvijek je privlačilo ogromnu pažnju, ali je jedan takav nebeski događaj prije 27 godina na ovim prostorima ostao upamćen po nečemu sasvim drugom.
Umjesto masovnog posmatranja rijetkog astronomskog fenomena, 11. avgusta 1999. godine mnogi su ostali zaključani u svojim domovima, sa spuštenim roletnama i navučenim zavjesama.
Dok su se širom Evrope ljudi okupljali na trgovima i organizovano posmatrali potpuno pomračenje Sunca, kod nas je atmosfera bila potpuno drugačija. Strah od navodno opasnih posljedica pomračenja bio je toliko veliki da su ulice ostajale gotovo prazne.
Upozorenja koja su izazvala strah
Danima prije pomračenja u javnosti su se pojavljivala brojna upozorenja. Građanima je savjetovano da tokom ovog prirodnog fenomena ne izlaze iz kuća, da spuste roletne i navuku tamne zavjese, a širile su se čak i tvrdnje da ne bi trebalo gledati kroz prozor zbog navodno „opasnih zraka“.
Takva atmosfera doprinijela je tome da jedan od najzanimljivijih astronomskih događaja tog vremena mnogi dočekaju u zatvorenim i zamračenim prostorijama.
Prazne ulice i zatvorene radnje
Prizori sa ulica 11. avgusta 1999. danas djeluju gotovo nestvarno. Brojne prodavnice, apoteke i pošte bile su zatvorene, dio zaposlenih ranije je poslat kućama, a javni prevoz vozio je gotovo prazan.
Posebno je ostao zapamćen potez tadašnjeg avio-prevoznika JAT, koji je otkazao letove u vrijeme pomračenja zbog bojazni kako bi ovaj fenomen mogao da utiče na avionske instrumente.
Ljudi koji su ipak izlazili napolje trudili su se da ne pogledaju prema nebu, a pojedini su glavu i oči zaklanjali kapama ili novinama. Prozori su bili zamračeni, a roletne spuštene.
Dok su se jedni skrivali, drugi su slavili
Istovremeno, u drugim evropskim zemljama potpuno pomračenje pretvorilo se u veliki turistički i astronomski događaj. Hiljade ljudi okupile su se kako bi uz odgovarajuću zaštitu gledale trenutak kada Mjesec prekrije Sunce.
Kontrast između slavlja na evropskim trgovima i gotovo pustih ulica u dijelu našeg regiona ostao je jedna od upečatljivijih uspomena na pomračenje iz 1999. godine, prenos CDM.
Danas se, naravno, zna da tokom djelimičnog pomračenja nema potrebe zatvarati prozore, spuštati roletne ili ostajati u kući. Ono što jeste važno jeste nikada ne gledati direktno u Sunce bez odgovarajuće zaštite za oči. Obične sunčane naočare nisu dovoljne, već se za direktno posmatranje koriste sertifikovane naočare odnosno filteri namijenjeni posmatranju Sunca.
Tako će pomračenje, umjesto razloga za strah, ostati ono što zapravo jeste: rijedak i fascinantan prizor na nebu.
