Јasenovac i Donja Gradina najveća su stratišta srpskog naroda tokom Drugog svjetskog rata, istakao je u RTRS Јutarnjem programu istoričar Predrag Lozo.
Istakao je da je dehumanizacija u NDH vodila genocidnu politiku nad Srbima, gdje je brutalnost u zločinu bila poželjna, te da je kompleks logora od kojih je najveći Јasenovac bio put za sistemsko uništavanje Srba na širem području kojeg su kontrolisale ustaše.
– U kompleksu logora Јasenovac su ubijane žene i djeca što govori o namjeri totalnog uništenja Srba u NDH. Važno je ukazivati na činjenicu da su najveći broj naših predaka ustaše u NDH ubijale na kućnom pragu, što govori o masovnosti i rasprostranjenosti zločina – rekao je Lozo.
Smatra da to govori o sistematičnosti zločina.
– Raširena je atmosfera o poželjnosti zločina nad Srbima, Јevrejima i Romima. Bolna je činjenica da je u tim zločinima učestvovao veliki broj naših komšija, Hrvata i muslimana – ukazao je Lozo.
On je naveo da je Јasenovac, kako je zapisano u dokumentima NDH, imao neograničen kapacitet što potvrđuje tezu da je osnovan isključivo zbog sistemskog ubijanja i uništavanja Srba.
– Logoraši koji su dovođeni iz okolnih sela ili vozovima, umirali su i ubijani u najtežim mukama – istakao je Lozo.
Poručio je da istoriju nikada do kraja nije moguće ispisati.
– Koliko god se trudili nikad do kraja nećemo ispisati takva iskustva našeg naroda, ali imamo određena saznanja koja prenosimo generacijama – naveo je on.
On je ukazao da je kultura pamćenja važna da bi se izvukle adekvatne pouke.
– Stručnjaci, istoričari i Srpska pravoslavna crkva treba da sjećanja saberu na jedno mjesto, da ih artikulišu i racionalizuju. Nakon toga da izvuku pouku i upute je generacijama koje dolaze – istakao je Lozo.
Podsjećamo, Vlada Republike Srpske proglasila je 27. april Danom žalosti povodom sjećanja na žrtve ustaškog genocida nad Srbima, Јevrejima i Romima u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj od 1941. do 1945. godine. Istog dana, u Spomen-području Donja Gradina kod Kozarske Dubice biće služen parastos za žrtve ustaškog zločina u koncentracionom logoru Јasenovac.
Logoraši u zloglasnom ustaškom logoru Јasenovac, njih 1.073 krenuli su u proboj 22. aprila 1945. godine. Posljednje dane sistema koncentracionog logora u Јasenovcu preživjelo je 169 logoraša.
Prema podacima Spomen-područja Donja Gradina, u zloglasnom ustaškom logoru Јasenovac tokom Drugog svjetskog rata ubijeno je 700.000 žrtava, među kojima je 500.000 Srba, 40.000 Roma, 33.000 Јevreja, 127.000 antifašista. U Јasenovcu je stradalo 20.000 djece.
Sistem logora smrti NDH obuhvatao je oko 80 logora, a Donja Gradina je bila najveće stratište u sistemu koncentracionih logora Јasenovac.
