Ruski naučnici nedavno su predstavili “Enteromiks”, novu vakcinu protiv raka za koju rani rezultati kliničkih ispitivanja ukazuju da bi mogla biti 100 odsto efikasna, što potencijalno označava veliki preokret u liječenju kancera.
Razvijena tehnologijom sličnom mRNK vakcinama protiv kovida-19, ova ruska vakcina, prema navodima, smanjuje agresivne tumore i usporava njihovo napredovanje, bez teških neželjenih efekata koji prate hemoterapiju ili zračenje.
Prema ruskim stručnjacima, vakcina se može bezbjedno davati više puta i prilagođava se RNK molekulima svakog pacijenta. Prva verzija namijenjena je liječenju kolorektalnog karcinoma, dok su u izradi dodatne formulacije za glioblastom i pojedine vrste melanoma.
Vakcina spremna za primjenu
“Vakcina protiv raka u Rusiji uspješno je završila prijeklinička ispitivanja, pokazujući i bezbjednost i visoku efikasnost”, izjavila je Veronika Skvorcova, direktorka Federalne medicinsko-biološke agencije (FMBA), na Istočnom ekonomskom forumu (EEF).
“Istraživanja su trajala više godina, a posljednje tri posvećene su obaveznim prijekliničkim studijama. Vakcina je sada spremna za upotrebu; čekamo zvanično odobrenje”, dodala je Skvorcova.
Naglasila je da su prijeklinički rezultati potvrdili bezbjednost preparata čak i pri ponovljenim davanjima, kao i značajnu efikasnost. Istraživači su zabilježili smanjenje veličine tumora i usporavanje njegovog napredovanja – od 60 do 80 odsto, u zavisnosti od karakteristika bolesti. Pored toga, studije su ukazale na povećanje stope preživljavanja zahvaljujući vakcini.
Skvorcova je govorila tokom 10. Istočnog ekonomskog foruma, održanog u Vladivostoku od 3. do 6. septembra, pod sloganom “Daleki istok: saradnja za mir i prosperitet”. Poslovni program obuhvatio je više od 100 tematskih sesija raspoređenih u sedam oblasti, a forum je okupio preko 8.400 učesnika iz više od 75 zemalja i teritorija.
Kako navodi agencija TASS, početna primjena vakcine usmjerena je na liječenje kolorektalnog karcinoma.
Takođe, ostvareni su ohrabrujući pomaci u razvoju vakcina za agresivni tumor mozga – glioblastom – kao i za određene vrste melanoma, uključujući okularni melanom, koji su već u poodmakloj fazi istraživanja.
Rusko Ministarstvo zdravlja navodi da je vakcina Enteromiks zasnovana na kombinaciji četiri nepatogena virusa koji uništavaju maligne ćelije i istovremeno aktiviraju antitumorski imunitet pacijenta.
“Tokom posljednjih nekoliko godina završen je cjelokupan ciklus prijekliničkih istraživanja, koji je potvrdio efikasnost i bezbjednost preparata. Antitumorski efekat kreće se od usporavanja rasta tumora do njegovog potpunog uništenja. Važno je napomenuti da će klinička ispitivanja i prijem pacijenata za prvu fazu početi krajem 2024. ili početkom 2025. godine”, navodi Nacionalni medicinski istraživački radiološki centar Ministarstva zdravlja Ruske Federacije.
Vakcinu razvijaju Nacionalni medicinski istraživački radiološki centar Ministarstva zdravlja i Engelhardtov institut za molekularnu biologiju.
Personalizovane mRNK vakcine protiv raka
Drugi pravac ruskih istraživanja jesu personalizovane mRNK vakcine protiv raka, koje Centar razvija u saradnji sa Gamaleja institutom. Osnovna razlika ove metode leži u individualnom pristupu: na osnovu genetičke analize tumora svakog pacijenta pravi se jedinstvena vakcina koja “uči” imuni sistem da prepozna ćelije raka.
“U tu svrhu naš Centar je kreirao jedinstvenu softversku platformu za određivanje individualnog profila mutacija (tzv. neoantigena) i naknadni dizajn vakcine za taj ‘portret’ tumora”, navode iz Centra.
Glavna razlika između ove dvije vakcine odnosi se na mehanizam djelovanja. Dok “Enteromiks” koristi viruse za direktno uništavanje tumora i aktiviranje urođenog imuniteta, mRNK vakcine djeluju na molekularnom nivou, programirajući specifični antitumorski imuni odgovor na osnovu molekularnog “portreta” tumora.
Ove vakcine simbolizuju prelazak sa tradicionalnih metoda liječenja na napredna biotehnološka rješenja. “Uvjereni smo da će ove vakcine otvoriti nove horizonte u borbi protiv raka i spasiti hiljade života”, dodaje Centar.
Nakon kliničkih ispitivanja, vakcina protiv raka sada čeka zvanično odobrenje. Ako ga dobije, “Enteromiks” bi mogao postati prva personalizovana vakcina protiv raka na svijetu, koja nudi imunološki odgovor prilagođen svakom pacijentu i potencijalno mijenjajući način na koji se rak liječi širom svijeta, javlja Euronews.
