Naučnici već decenijama upozoravaju da priroda nije samo mjesto za odmor, već i moćan saveznik našeg zdravlja.
Među njima je i japanski imunolog kineskog porijekla dr Ćing Li, koji je više od dvadeset godina posvetio proučavanju fenomena poznatog kao, „šumsko kupanje” (shinrin-yoku).
Njegova istraživanja pokazala su da obična šetnja kroz šumu može da izazove mjerljive promjene u organizmu, od pada hormona stresa do jačanja imunološkog sistema.
Rezultati istraživanja dr Ćing Lija objavljeni su u više međunarodnih naučnih časopisa. Među najcitiranijim radovima nalaze se studije pod PubMed oznakama, koje opisuju uticaj šumskog okruženja na imunitet, nivo hormona stresa i opšte fiziološke funkcije organizma.
Iako boravak u prirodi ne može da zamijeni medicinsko liječenje, naučni dokazi sve više ukazuju da redovne šetnje kroz šumu mogu biti jednostavan, besplatan i efikasan način da se smanji svakodnevni stres, poboljša raspoloženje i podrži prirodna odbrana organizma.
Tajna je u supstancama koje drveće ispušta
Termin šinrin-joku nastao je u Japanu osamdesetih godina prošlog vijeka i doslovno znači „upijanje atmosfere šume svim čulima”. Za razliku od planinarenja ili intenzivne fizičke aktivnosti, cilj nije vježbanje, već polagana šetnja, duboko disanje i svjesno boravljenje u prirodi.
Dr Li je želio da utvrdi da li iza ovog osjećaja opuštenosti postoji stvarno biološko objašnjenje. Zato je sproveo niz kliničkih istraživanja koja su trajala više od dvije decenije.
U središtu njegovih istraživanja nalaze se fitoncidi, prirodna isparljiva jedinjenja i eterična ulja koja drveće, posebno četinari poput bora i kedra, oslobađa kako bi se zaštitilo od bakterija, gljivica, insekata i drugih štetočina.
Ove mirisne supstance daju šumi njen prepoznatljiv svjež miris, ali, prema rezultatima istraživanja, imaju i izuzetno snažno dejstvo na ljudski organizam.
Dok šetamo šumom i udišemo vazduh bogat fitoncidima, ove supstance dospijevaju u pluća, a zatim preko krvotoka utiču na brojne fiziološke procese u tijelu.
Pad hormona stresa
Jedno od najvažnijih otkrića bilo je da boravak u šumi značajno smanjuje nivo hormona povezanih sa stresom.
Učesnici istraživanja imali su niže koncentracije kortizola, adrenalina i noradrenalina. Istovremeno su primijećeni niži krvni pritisak, sporiji puls i veća aktivnost parasimpatičkog nervnog sistema, koji je odgovoran za opuštanje i regeneraciju organizma.
Drugim riječima, tijelo nakon boravka u šumi prelazi iz režima „bori se ili bježi” u stanje odmora i obnavljanja.
Šuma jača imunitet
Možda najzanimljiviji dio istraživanja odnosi se na prirodne ćelije ubice, poznate kao ćelije ubice (NK – Natural Killer cells).
To je posebna vrsta bijelih krvnih zrnaca koja predstavljaju prvu liniju odbrane organizma. Njihov zadatak je da prepoznaju i unište ćelije zaražene virusima, ali i ćelije koje bi mogle da postanu tumorske.
Dr Li je utvrdio da već dvodnevni boravak u šumi može značajno da poveća broj i aktivnost NK ćelija, kao i proizvodnju proteina koji uništavaju oboljele ćelije.
Još impresivnije je to što je povećana aktivnost ovih ćelija ostajala prisutna i do 30 dana nakon samo jednog vikenda provedenog u šumi.
To znači da efekti nisu prolazni, već mogu da traju nedjeljama.
Priroda kao saveznik modernoj medicini
Rezultati istraživanja predstavljali su važnu potvrdu da drevna intuicija o ljekovitosti prirode ima čvrstu naučnu osnovu.
Dr Li je pokazao da šuma nije samo prijatno okruženje koje nas psihološki opušta, već da njen vazduh sadrži prirodna jedinjenja koja mogu da utiču na hemijske procese u organizmu, rad imunološkog sistema i odgovor tijela na stres, piše klix.ba
Zbog toga se „kupanje u šumi” danas u Japanu koristi kao dio preventivnih zdravstvenih programa, a interesovanje za ovu praksu raste širom svijeta.
