Više stotina učesnika marša “Stazama egzodusa 2025” krenulo je od sela Tumare na Ozrenu ka naselju Stog kod Vozuće u opštini Zavidovići povodom obilježavanja 30 godina od progona Srba sa područja Vozuće, doline rijeke Krivaje, te južnog i zapadnog Ozrena.
Prije marša učesnici su prisustvovali službi u crkvi Presvete Trojice u Tumarama i primili blagoslov.
Organizator marša je Zavičajno udruženje Zavidovićana iz Doboja, čiji je predsjednik Zoran Blagojević rekao Srni da u maršu učestvuju građani iz Doboja, Petrova, Dervente, Modriče, Vukosavlja, Bijeljine, Prnjavora, Srpca, Beograda i ostalih mjesta gdje su se skućili protjerani mještani ovog kraja.
Među učesnicima marša je i pomoćnik ministra za rad i boračko-invalidsku zaštitu Republike Srpske Nebojša Vidaković, koji je istakao da se ne smije zaboraviti egzodus Srba sa ovog područja, kao i da se zbog nerada Instituta za nestala lica BiH nadležnost nad ovim procesom mora vratiti institucijama Srpske.
U koloni je i predsjednik Predsjednik Republičke organizacije porodica zarobljenih, poginulih boraca i nestalih civila Isidora Graorac, koja je poručila da se ne smije zaboraviti put kojim su se kretali srpski borci i civili tražeći spas od horde mudžahedina koji su na ovom području počinili monstruozne zločine.
– Ovo što danas radimo je zalog za budućnost da naučimo i pokažemo generacijama koje dolaze kako se čuva sjećanje na žrtve koje su podnijeli pripadnici srpskog naroda – rekla je Graorčeva
Ona kaže da je ponosna što će danas u simboličnom maršu učestvovati u mladi, koji su garant da tekovine Odbrambeno-otadžbinskog rata neće biti zaboravljene.
Predsjednik Boračke organizacije Republike Srpske Radan Ostojić istakao je da ovim maršom pokazuju zahvalnost srpskom narodu koji je pune četiri godine odolijevao svim napadima neprijatelja čuvajući svoja vijekovna ognjišta, kao i srpskim borcima iz drugih krajeva koji su im u tome pomagali.
– Mi smo ovdje prije svega i zbog onih koji danas nisu sa nama i čija tijela se još traže – rekao je Ostojić Srni.
Među učesnicima marša su i načelnik opštine Petrovo Ozren Petković, učenici dobojske Gimnazije “Јovan Dučić”, kao i pripadnici Trećeg pješadijskog /Republika Srpska/ puka Oružanih snaga BiH.
Učesnici će se kretati stazom dugom 22 kilometra, tokom kojeg će biti održan u istorijski čas.
Riječ o kamionskom putu, koji ide pravcem Brijesnica Gornja-Kvrga-Malčići-Borovci-Lozna-Stog, kojim su se Srbi iz Vozuće i doline Krivaje povlačili pred pripadnicima takozvane Armije BiH.
Nakon marša, učesnici će se okupiti kod crkve Svetog Đorđa u Stogu, u kojoj se nalazi spomen-obilježje poginulim i nestalim borcima, gdje će biti služena liturgija, te položeni vijenci na spomen-kapeli u izgradnji u znak sjećanja na 21 svirepo ubijenog srpskog vojnika i civila čiji su posmrtni ostaci, mahom obezglavljeni, pronađeni nakon završetka rata.
Srbi iz Vozuće protjerani sa vjekovnih ognjišta u ofanzivi takozvane Armije BiH, koja je, u zavisnosti od jedinice i smjera napada neprijateljskih snaga, nosila nazive “Uragan 95”, “Farz 95” i “Badr al Bosna”.
Masovno stradanje Vozućana trajalo je od 10. do 24. septembra 1995. godine usljed ofanzive 23.000 muslimanskih vojnika Drugog i Trećeg korpusa takozvane Armije BiH i odreda “El mudžahedin”, te NATO bombardovanja potpomognutog njihovim jedinicama za brza dejstva, kao i pakistanskim kontingentom međunarodnih mirovnih snaga.
Tada je spaljeno 30 srpskih sela, protjerano 1.920 srpskih porodica sa 7.680 članova, ubijeno 459 boraca Vojske Republike Srpske i civila, dok se za većim brojem još traga.
Padom Vozuće okončano je protjerivanje i etničko čišćenje Srba sa područja zeničke regije, započeto 1992. godine.
Zbog stravičnih zločina nad Srbima Vozuće i Zavidovića za sada su osućeni samo nekadašnji načelnik Generalštaba takozvane Armije BiH Rasim Delić na tri godine zatvora pred Haškim tribunalom i komandant Trećeg korpusa takozvane Armije BiH Sakib Mahmuljin, koji ne izdržava osmogodišnju zatvorsku kaznu jer je pobjegao iz BiH.
Mahmuljin je jedan od 19 pripadnika takozvane Armije BiH i stranih dobrovoljaca protiv kojih su podnesene krivične prijave zbog zločina počinjenih nad Srbima na području Ozrena i Vozuće u julu i septembru 1995. godine.
