Preventivna aktivnost “Ili mobilni ili volan” biće realizovana tokom avgusta mjeseca 2026. godine, sa ciljem podizanja svijesti svih učesnika u saobraćaju, a posebno vozača, o opasnostima i rizicima koji nastaju usljed korišćenja mobilnog telefona tokom upravljanja vozilom.
Kampanja će biti usmjerena na promociju odgovornog ponašanja u saobraćaju i ukazivanje na značaj potpune usmjerenosti vozača na upravljanje vozilom i praćenje saobraćajne situacije.
Zvanični početak preventivne aktivnosti planiran je za 12. avgust 2026. godine, na lokaciji kod Nestro pumpe na zapadnom tranzitu u Banjaluci, sa početkom u 10.00 časova, kada će biti predstavljeni ciljevi i osnovne poruke kampanje, kao i aktivnosti koje će se realizovati tokom njenog trajanja.
Preventivnu aktivnost realizovaće Ministarstvo saobraćaja i veza Republike Srpske, Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srpske, Agencija za bezbjednost saobraćaja Republike Srpske i Auto-moto savez Republike Srpske, u saradnji sa jedinicama lokalne samouprave i sredstvima javnog informisanja.
UPOTREBA MOBILNOG UREĐAЈA – ČETIRI PUTA VEĆI RIZIK ZA NASTANAK SAOBRAĆAЈNE NEZGODE
Upotreba mobilnog telefona tokom vožnje predstavlja jedan od najznačajnijih oblika ometanja vozača. Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije, vozači koji koriste mobilni telefon tokom vožnje imaju približno četiri puta veći rizik od učešća u saobraćajnoj nezgodi u odnosu na vozače koji ga ne koriste.
Korišćenje telefona tokom vožnje usporava vrijeme reakcije, otežava održavanje vozila u saobraćajnoj traci i održavanje bezbjednog odstojanja, dok slanje i čitanje tekstualnih poruka dodatno povećava rizik, jer zahtijeva vizuelno i manuelno odvraćanje pažnje od saobraćajne situacije.
Ometanje vozača može se posmatrati kroz više različitih oblika. Evropska komisija razlikuje vizuelno, manuelno i kognitivno ometanje. Vizuelno ometanje nastaje kada vozač skreće pogled sa puta i saobraćajnog okruženja, manuelno kada uklanja jednu ili obje ruke sa upravljača radi obavljanja druge aktivnosti, dok kognitivno ometanje nastaje kada je pažnja vozača usmjerena na aktivnosti koje nisu povezane sa upravljanjem vozilom. Upotreba mobilnog telefona može istovremeno obuhvatiti sva tri oblika ometanja, posebno prilikom pisanja poruka, pretraživanja sadržaja ili korišćenja društvenih mreža.
Posljedice ometanja vozača mogu biti različite, ali u najvećoj mjeri obuhvataju produženo vrijeme reakcije, smanjenu sposobnost praćenja saobraćajne situacije, veće odstupanje od saobraćajne trake i propuštanje važnih informacija iz neposrednog okruženja. Poseban rizik predstavljaju aktivnosti koje zahtijevaju vizuelno odvajanje pažnje od puta, jer vozač u tim trenucima može propustiti da uoči pješaka, biciklistu, vozilo koje se približava ili drugu, prenosi RTRS.
Prema podacima Evropske opservatorije za bezbjednost saobraćaja, gotovo svaki treći evropski vozač priznaje da je koristio mobilni telefon u ruci za razgovor tokom vožnje, dok gotovo svaki četvrti navodi da je tokom vožnje provjeravao tekstualne poruke ili sadržaje na društvenim mrežama. Upotreba mobilnog telefona u ruci tokom vožnje, prema rezultatima istraživanja koje navodi Evropska komisija, može povećati rizik od nastanka saobraćajne nezgode približno 2,5 puta.
